Dinsdag 9 januari 2018 (iCal)


Ons microbioom en de zoektocht naar causaliteit

Clara Belzer
Universiteit Wageningen, Laboratorium voor Microbiologie
Bram Goorhuis
Academisch Medisch Centrum Amsterdam, Centrum voor Tropische Geneeskunde & Reizigersgeneeskunde

 

Ons lichaam wordt bewoond door miljarden micro-organismen, tegenwoordig bekend als ons microbioom. Onderzoek heeft aangetoond dat het microbioom vele gunstige functies vervult en zo positief bijdraagt aan onze gezondheid. Een afwijkende samenstelling van ons microbioom wordt geassocieerd met tal van ziekten en aandoeningen.

 

De overdracht van bacteriën van moeder op kind tijdens de geboorte is mogelijk het belangrijkste moment in de vorming van ons microbioom. Een tweede bepalende factor voor de samenstelling van ons microbioom is de voeding die een individu gedurende zijn of haar leven binnenkrijgt.

 

Daarnaast zijn er factoren die invloed hebben op de samenstelling en het functioneren van ons microbioom, zoals de genetische opmaak en ons medicijngebruik.

 

De grote uitdaging is om te achterhalen of en hoe veranderingen in ons microbioom een rol spelen bij ziekteontwikkeling. Dit inzicht zal in de toekomst wellicht leiden tot persoonlijke voedingsadviezen en nieuwe therapieën met de bacteriën in onze darmen als uitgangspunt.

 

Het onderzoek in Wageningen (Clara Belzer) en Amsterdam (Bram Goorhuis) richt zich op de mogelijkheden van "poeptransplantatie" om de darmflora van mensen positief te beïnvloeden.

 

In de lezing worden twee voorbeelden besproken waarin een duidelijk oorzakelijk verband tussen ons microbioom, onze darmflora en ziekte aangetoond is.

 

Clara Belzer zal ingaan op de aanwezigheid van de bacterie Akkermansia muciniphila in ons microbioom. Wanneer deze bacterie aanwezig is, versterkt dit de darmwand.

 

De toediening van Akkermansia muciniphila aan muizen met overgewicht leidt tot een afname van het gewicht en een verbetering van de metabole gezondheid. Eiwitten aan de buitenkant van de bacterie dragen bij aan deze gunstige reactie van de gastheer.

 

Momenteel loopt er een studie met vrijwilligers met overgewicht die de Akkermansia muciniphila bacterie dagelijks drinken. De resultaten zullen hopelijk meer inzicht geven in een mogelijk causaal verband bij mensen tussen de aanwezigheid van deze bacterie en de ontwikkeling van overgewicht en diabetes.

 

Bram Goorhuis spreekt over poeptransplantatie bij patiënten met een Clostridium difficile infectie in de darm. Dit micro-organisme kan alleen toeslaan wanneer het microbioom van de patiënt verstoord is. Bovendien kan een gunstige samenstelling van ons microbioom door poeptransplantatie de schadelijkheid van de ziekteverwekker te niet doen.


 

Clara Belzer is Universitair Docent aan de Universiteit Wageningen. Haar onderzoek richt zich op het microbioom met als speerpunten het vroege leven en de invloed van moedermelk en mucine op het microbioom en ziekteontwikkeling. Clara Belzer studeerde Biologie aan de Universiteit Utrecht.
Gedurende haar promotieonderzoek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en haar Postdoc aan de Harvard Universiteit in Boston stond het onderwerp microbioom al centraal in haar onderzoek.

 

Email: clara.belzer@wur.nl


Bram Goorhuis heeft de opleiding tot basisarts in Amsterdam in 2001 afgerond. Van 2001 tot 2006 heeft hij vervolgens bij Interne Geneeskunde in het Slotervaart Ziekenhuis en Interne Geneeskunde in UMC Utrecht zijn opleiding verder doorlopen. Na zijn promotieonderzoek in Leiden op het terrein van Clostridium difficile infecties, en de opleiding bij Interne Geneeskunde in Leiden, volgde in 2012 de registratie tot internist-infectioloog. Sinds 2011 is Bram Goorhuis internistinfectioloog in het Academisch Medisch Centrum Amsterdam. Bram Goorhuis is lid van diverse verenigingen zoals de Nederlandse Internisten Vereniging, de Vereniging voor Infectieziekten, de Nederlandse Vereniging voor HIV behandelaren, en de International Society of Travel Medicine.

 

Email: a.goorhuis@amc.uva.nl


Download het verslag (pdf)